สมาคมผู้บริโภคสงขลา

อาทิตย์นี้หลายๆ คนคงได้แวะเวียนออกไปทำบุญกันตามวัดต่างๆ เพราะช่วงนี้มีวันสำคัญทางศาสนาติดต่อกันถึง 2 วัน คือ วันอาสฬหบูชา และ วันเข้าพรรษา ซึ่งวิธีการทำบุญแบบหนึ่งที่คนไทยเรานิยมกันมากก็คือการ “ถวายสังฆทาน” เพราะว่าเดี้ยวนี้มีชุดสังฆทานสำเร็จรูปวางขายทั่วไป หาซื้อง่าย แถมในบางวัดก็มีการจัดสังฆทานรอพร้อมไว้ให้เราถวายได้เลย แล้วเราเคยรู้กันหรือไม่ว่าในชุดสังฆทานที่เราถวายไปนั้น มีอะไรอยู่ในนั้นบ้าง?

“ฉลาดซื้อ” สำรวจสิ่งของที่อยู่ในสังฆทานสำเร็จรูป ซึ่งสามารถแบ่งออกมาได้เป็น 5 กลุ่มหลักๆ คือ

1. ภาชนะบรรจุ แน่นอนว่าส่วนใหญ่จะเป็นพวกภาชนะพลาสติกสีเหลือง ทั้งถังพลาสติก ขัน กล่องใส่สบู่ รวมทั้งย่ามพระด้วย

2. ผลิตภัณฑ์กลุ่มอาหาร ได้แก่ ใบชา เครื่องดื่มสมุนไพรต่างๆ นมพร้อมดื่ม กาแฟ นมข้นหวาน ครีมเทียม น้ำเปล่า น้ำผลไม้ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ปลากระป๋อง ข้าวสารก็มี หรือแม้แต่ขนมหวาน พวกคุกกี้ อยู่มีอยู่ในชุดสังฆทาน

3. ผลิตภัณฑ์กลุ่มเครื่องใช้ พวกสบู่ ยาสีฟัน แปรงสีฟัน ยาสระผม(!!?) มีดโกน กระดาษทิชชู เข็มด้าย สำลี กรรไกรตัดเล็บ ยากันยุง น้ำยาล้างจาน ธูป เทียน

4. ผลิตภัณฑ์ยารักษาโรค ยาหอม ยาอม ยาหม่อง ยาลดกรดในกระเพาะ ยาธาตุน้ำแดง ยาแก้ปวดลดไข้

5. เครื่องใช้สำหรับพระ ผ้าอาบน้ำ ผ้าอังสะ ผ้ากราบ

สำหรับคนที่กำลังมองหาซื้อชุดสังฆทานสักชุดเพื่อนำไปถวายพระ “ฉลาดซื้อ” แนะนำให้เลือกที่มีฉลากบอกข้อมูลต่างๆ ชัดเจน ทั้งรายละเอียดรายการสินค้าทั้งหมด น้ำหนัก จำนวน วันเดือนปีที่ผลิตและหมดอายุ ชื่อสถานที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้จำหน่าย และต้องแจงราคาของสินค้าแต่ละรายการ

เรามาดูกันว่า10 อันดับรายการสินค้าที่ไม่จำเป็น ในชุดสังฆทานมีอะไรกันบ้าง

1. ใบชา - เหตุผล เดี๋ยวนี้พระท่านไม่ค่อยฉันแล้ว ควรเปลี่ยนเป็นน้ำผลไม้ 100 เปอร์เซ็นต์ ที่ให้ประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่ที่อยู่ในสังฆทานส่วนใหญ่จะไม่ค่อยมีคุณภาพ เป็นน้ำหวานแต่งกลิ่น รส หรือผงสมุนไพรห่อเล็กๆ ที่ดูด้อยคุณภาพ

2. ขิงผงสำเร็จรูป - เหตุผล เป็นเครื่องดื่มที่ไม่ค่อยได้รับความนิยมนัก แต่คนก็ชอบถวาย เพราะนึกว่าพระท่านจะชอบ

3. ยาจุดกันยุง - เหตุผล สำหรับพระเมือง อาจไม่ใช่ประเด็นสำคัญเนื่องจาก ทางวัดน่าจะมีการจัดการที่ดีในการดูแลไม่ให้ยุงมารบกวนการทำกิจต่างๆ ส่วนพระป่า อาจมีความจำเป็นอยู่บ้าง

4. นมข้นหวาน - เหตุผล พระท่านไม่รู้จะได้ใช้ตอนไหน เพราะถือว่าเป็นอาหาร หลังเพลก็ฉันไม่ได้แล้ว

5. กาแฟผงสำเร็จรูป - เหตุผล พระท่านไม่รู้จะได้ฉันตอนไหนอีกเช่นกัน

6. ถัง - กล่องสบู่ ขวดน้ำ ขัน พลาสติก - เหตุผล ใครๆ ก็หิ้วกันไป เลยเหลือกองอยู่ล้นวัด

7. บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป - เหตุผล เป็นของไม่มีประโยชน์ พระท่านฉันเพียง 2 มื้อเท่านั้น อีกอย่างเก็บไว้นานก็ไม่ดี เพราะจะหืนหรือเสียเร็ว และมักหมดสภาพตั้งแต่อยู่ในชุดสังฆทานแล้ว

8. น้ำดื่มบรรจุขวด - เหตุผล น้ำดื่มบรรจุขวดที่อยู่ในถังสังฆทานมักมีสภาพไม่น่าดื่ม และส่วนใหญ่แต่ละวัดก็จะมีระบบเรื่องน้ำสำหรับดื่มภายในวัดที่พร้อมกว่า

9. ขนมคุ้กกี้ ขนมอบต่างๆ - เหตุผล ไม่ใช่ของที่ดีต่อสุขภาพ

10. ธูปเทียน ไม้ขีดไฟ - เหตุผล มีจำนวนเกินพอในวัดแล้ว และที่มากับสังฆทานมักหักหรืออยู่ในสภาพไม่เหมาะกับการใช้งาน

ถ้าหากว่าอยากได้บุญกันจริงๆ ฉลาดซื้อมี10 สิ่งของถวายสังฆทานที่มีประโยชน์มาฝากคุณ

1. ยาสระผม แต่คงไม่ต้องถึงขั้นถวายครีมนวดผมด้วย เพราะท่านใช้เพียงแค่โกนศีรษะให้ง่ายขึ้น และช่วยดูแลผิวบริเวณศีรษะที่ไม่มีเส้นผมปกคลุมบ้างเท่านั้น

2. มีดโกน ใบมีดโกน ซึ่งเป็นของจำเป็น พระท่านได้ใช้งานบ่อย แต่ไม่ค่อยมีคนถวาย

3. อุปกรณ์เครื่องครัว จาน กระทะ หม้อ ช้อน แก้วน้ำ ที่คุณภาพค่อนข้างดี แม้ท่านมิได้นำไปประกอบอาหารเอง แต่ชาวบ้านที่มาจัดงานบุญ งานศพในวัดก็ได้ใช้ประโยชน์เสมอ อาจลองสอบถามดูว่าทางวัดต้องการมากน้อยแค่ไหน จะได้จัดเป็นชุดใหญ่ถวายให้เป็นของพระสงฆ์ เพื่อให้ชาวบ้านได้นำไปใช้ต่อในงานบุญงานประเพณีต่างๆ

4. อุปกรณ์งานช่าง ทั้งค้อน ตะปู ไขควง สว่าน ของเหล่านี้พระในหลายวัดโดยเฉพาะในต่างจังหวัดหรือนอกเขตเมือง ถือว่าเป็นสิ่งของจำเป็น พระท่านสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการดูแลรักษาศาสนสถานภายในวัดได้

5. อุปกรณ์งานทำความสะอาด ไม่ว่าจะเป็น ไม้กวาด ไม้ถูพื้น ไม้กวาดแข็ง ที่โกยขยะ ก็เป็นอุปกรณ์จำเป็นอีกเช่นกันในการดูแลความสะอาดเรียบร้อยภายในวัด

6. ข้าวสาร อาหารแห้ง ประเภทที่บรรจุในชุดสังฆทาน ส่วนใหญ่จะเป็นของไม่มีคุณภาพพระท่านไม่ได้ประโยชน์เท่าไร แต่หากเลือกของมีคุณภาพดีจัดถวายเป็นชุดใหญ่ พระท่านก็สามารถรวบรวมไปบริจาคหรือดูแลคนด้อยโอกาสที่ทางวัดให้การอุปการะ อยู่ได้

7. เครื่องเขียน สมุด ปากกา ดินสอ แม้แต่กระดาษเป็นรีมๆ พระท่านก็สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในกิจการงานบุญต่างๆ ของวัดได้

8. หนังสือธรรมะ หนังสือแนวทางดูแลสุขภาพกาย ใจ รวมไปถึงหนังสือที่ช่วยเปิดโลกทัศน์ในทางสร้างสรรค์ เช่น หนังสือเกี่ยวกับการรักษาสิ่งแวดล้อม การใช้พลังงาน ที่คิดว่าพระท่านรู้แล้วจะนำไปบอกต่อญาติโยมได้ ก็ถือเป็นสิ่งของที่มีประโยชน์

9. ผ้าสบง จีวร ผ้าอาบน้ำ เลือกที่มีคุณภาพดี แม้มีราคาค่อนข้างแพงสักหน่อยแต่พระท่านก็ได้ใช้ประโยชน์นานหลายปี ดีกว่าผ้าผืนบางๆ ที่บรรจุในถังสังฆทานราคาถูก อนึ่งการเลือกสี ขนาด เนื้อผ้า แต่ละวัดก็จะมีระเบียบในการครองผ้าสีต่างกัน หากเราอยากถวายพระวัดไหน ก็ย่องไปดูเสียก่อนว่าพระท่านใช้สีอะไรก็จะได้จัดหาได้ถูกต้อง

10. ยาสมุนไพร ยารักษาโรค เลือกที่มีคุณภาพดี มีมาตรฐานการผลิต พร้อมกับคู่มือการใช้ยาที่เหมาะสมเพื่อให้พระท่านได้ใช้ประโยชน์จากยาได้สูง สุด ไม่ก่อให้เกิดโทษภัยจากการใช้ยาผิดวิธี

แถม… อีก ทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจมาก นอกจากการถวายสิ่งของ ก็คือ การบริจาคเงินให้กับโรงพยาบาลสงฆ์ เพื่อช่วยเหลือพระภิกษุที่อาพาธ ได้บุญแรงเช่นกัน

การทำบุญ ด้วยการถวายสังฆทาน ถือเป็นการทำบุญแบบสังคมเมืองสมัยใหม่ คือ ได้ทั้งความสุขใจและสะดวกสบาย สำหรับคนที่อาจมีเวลาไม่มาก แต่การทำบุญทำกุศลนั้นมีหลากหลายรูปแบบ ง่ายที่สุดก็อย่างการรักษาศีล 5

ที่มา : นิตยสาร “ฉลาดซื้อ” www.ฉลาดซื้อ.com