สมาคมผู้บริโภคสงขลา

SMS หักเงินอาละวาดดูดเงินในมือถือ พบต้นเหตุหลักมาจากคอนเท้นต์โพรวายเดอร์ตุกติก แจ้งเงื่อนไขร่วมรายการไม่ครบหรือพิมพ์ข้อความตัวเล็กมากเลี่ยงลูกค้าอ่าน ละเอียด จนกลายเป็นเหยื่อ เผยใช้บริการภาพโป๊ ดูดวง ทายบอลโลก มีสิทธิถูก SMS หักเงินมากที่สุด ด้าน สบท.แนะยื่นร้องเรียน

"มาร่วมสนุกกับเราเพียงส่ง SMS มาที่ xxxxxxx เพื่อชิงรางวัลใหญ่" หรือส่ง SMS แสดงความคิดเห็นมาได้ที่ xxxxxxx

SMS จึงกลายเป็นช่องทางการตลาดที่สามารถใช้ได้หลากหลาย ทั้งวัดเรทติ้ง แจ้งข่าวสารของแต่ละรายการ แถมยังสามารถสร้างรายได้จาก SMS ได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ ทำให้ปัจจุบันมีการใช้ SMS กันอย่างแพร่หลาย

ตามปกติการใช้บริการ SMS (Short Message Service)จะให้สิทธิกับผู้ที่มีความประสงค์จะขอรับบริการ SMS โดยยินยอมที่จะเสียค่าบริการตามแต่จะตกลงกัน เช่น SMS ข่าว หรือ SMS แจ้งบริการทางการเงินของธนาคาร ถือว่าเป็นกรณีปกติเพราะเป็นความประสงค์ของผู้ขอใช้บริการ กลุ่มนี้ไม่มีปัญหาเพราะผู้ให้บริการส่วนใหญ่ไม่ได้มีวัตถุประสงค์แอบแฝง อื่น

ในระยะหลังได้เริ่มมี SMS บางประเภทที่เริ่มส่งข้อความขายสินค้าและบริการเข้ามายังโทรศัพท์มือถือของ แต่ละบุคคล สร้างความรำคาญแก่เจ้าของโทรศัพท์มือถือเป็นอย่างมาก จนถึงขั้นมีการร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภค

รายชื่อชิงโชคต้นทาง

ผู้ใช้โทรศัพท์มือถือหลายราย มักจะมี SMS ขายสินค้าส่งเข้ามายังเครื่องของท่าน ทั้งๆ ที่ไม่เคยสมัครใช้บริการใดๆ นั้น ทำให้เกิดข้อสงสัยว่า SMS ดังกล่าวนั้นมาได้อย่างไร

ผู้ให้บริการ SMS รายหนึ่งกล่าวว่า ทางหนึ่งมาจากรายชื่อและเบอร์โทรศัพท์ในการชิงโชคหรือซื้อสินค้าตามห้าง ต่างๆ เมื่อผ่านพ้นไปรายชื่อเหล่านี้จะมีมูลค่า สามารถนำไปขายให้กับผู้รับซื้อ ส่วนใหญ่เป็นเอเย่นต์ เจ้าของคอนเท้นต์หรือเจ้าของสินค้า เพื่อนำเอารายชื่อลูกค้าเป้าหมายมาทำตลาดต่อไป หรืออาจใช้วิธีการสุ่มหมายเลขโทรศัพท์แล้วส่ง SMS ออกไป เช่น ส่งไป 100 หมายเลข อาจได้รับการตอบกลับมา 5-10 หมายเลขก็ถือว่าได้ผล

ที่ผ่านมา SMS ที่ใช้วิธีการเหล่านี้โดยที่เจ้าของโทรศัพท์ไม่ได้ยินยอมนั้นถือว่าเป็นการ ละเมิดสิทธิส่วนบุคคล แต่ส่วนใหญ่จะเป็นการเชิญชวนให้ใช้บริการหรือซื้อสินค้าเท่านั้น จึงเป็นแค่การสร้างความรำคาญให้กับเจ้าของโทรศัพท์มือถือ

แต่ในระยะหลังนั้นมี SMS ที่ส่งมาแล้วคิดเงินจากเจ้าของโทรศัพท์ และเริ่มแพร่หลายมากขึ้นเรื่อยๆ ผู้เสียหายรายหนึ่งเล่าให้ฟังว่า เขาไม่เคยส่ง SMS เข้าไปร่วมสนุกหรือแสดงความคิดเห็นใดๆ เลย ใช้โทรศัพท์เพียงแค่การโทรออกและรับสายเท่านั้น แต่เขาก็ได้รับ SMS มาหักเงินวันละหลายครั้ง จนต้องแจ้งเรื่องกลับไปที่ยังผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือเพื่อยกเลิก SMS ดังกล่าว

"ผมโดนมาตั้งแต่ก่อนมีฟุตบอลโลกด้วยซ้ำ จากนั้นก็มีเพื่อนๆ อีกหลายคนที่โดนในลักษณะเดียวกัน โดยส่วนตัวแล้วถูกหักค่า SMS ไปไม่เท่าไหร่ แต่คิดดูว่ามีคนที่โดนอย่างผมอีกกี่คน รวมๆ กันแล้วก็เป็นเงินไม่ใช่น้อย"

นอกจากนี้ขั้นตอนในการแจ้งยกเลิกก็ต้องใช้เวลา 3-7 วัน กว่าโอเปอเรเตอร์จะแจ้งไปยังเจ้าของคอนเทนต์ แถมการโทรไปขอยกเลิกก็ยังต้องเสียค่าบริการอีก เมื่อผ่านพ้นไปรายชื่อเหล่านี้จะมีมูลค่าการชิงโชคตามหายังโทรศัพท์มือถือ ของแต่ละบุคคล

กลเกมหลอกล่อ

หนึ่งในโอเปอเรเตอร์ที่ให้บริการ SMS กล่าวว่า ต้นเหตุของการเกิด SMS หักเงินเริ่มต้นที่ส่วนของเจ้าของธุรกิจและคอนเท้นต์โพรวายเดอร์ ที่มีการทำการตลาดด้วยการส่ง SMS ออกไปยังหมายเลขโทรศัพท์ของลูกค้าที่ซื้อมา ซึ่งเบอร์โทรศัพท์เหล่านี้จะมีบริษัทอื่นที่ทำหน้าที่เก็บรายชื่อและเบอร์ โทรของบุคคลต่างๆ ที่มาใช้บริการในห้างสรรพสินค้า ชิงโชค หรือกรอกข้อมูลการรับประกันสินค้าอื่นๆ

จากนั้นจะมีการส่ง SMS ไปยังเบอร์ของกลุ่มเป้าหมาย ด้วยการออกแบบที่เอื้อต่อการใช้บริการทั้งแบบเต็มใจและไม่เต็มใจ ในแบบที่ไม่เต็มใจนั้นจะเกิดขึ้นจากการที่ลูกค้าเปิดอ่านข้อความเช่นมีการทำ Link เชื่อมต่อไปยังส่วนอื่นๆ การกดเข้าไปดูในบางครั้งเท่ากับเป็นการตอบรับในการทำสัญญาอนุญาตให้มีการหัก เงินค่าบริการ

อีกประเภทหนึ่งเป็นเรื่องของการเปิดให้ใช้บริการรับ SMS ฟรีภายในเวลาที่กำหนด หากพ้นจากกำหนดถ้าไม่ต้องการรับบริการต่อก็ต้องแจ้งยกเลิก หากไม่แจ้งยกเลิกเท่ากับเป็นการใช้บริการต่อเนื่อง จึงมีการคิดเงินค่าบริการ

นอกจากนี้ยังมีส่วนที่เกี่ยวเนื่องมาจากการใช้อินเทอร์เน็ต เพื่อเข้าไปดูข้อมูลต่างๆ บางแห่งจะกำหนดให้ผู้เข้าชมต้องกรอกรายละเอียดส่วนบุคคล ชื่อ นามสกุล อีเมล์และเบอร์โทรศัพท์ก่อน โดยอาจให้สิทธิพิเศษในเรื่องการได้ SMS แจ้งเรื่องต่างๆ ที่ท่านสนใจ กรณีอย่างนี้พวกเว็บหมอดูจะค่อนข้างทำเยอะ มีการดูดวงผ่าน SMS ซึ่งในการกรอกข้อมูลเพื่อขอรับบริการดูดวงผ่าน SMS นั้นอาจมีเงื่อนไขในการเรียกเก็บค่าบริการได้

อำพรางเงื่อนไข

สาเหตุหลักอีกประการหนึ่งคือผู้ที่รับข้อมูลจาก SMS ที่ส่งมามักจะไม่อ่านเงื่อนไขให้ละเอียด บางครั้งเจ้าของคอนเท้นต์จะเขียนข้อความตัวเล็กๆ เพื่อให้ยากต่อการอ่านหรือเป็นข้อความที่ยากมากจนผู้รับบริการอ่านไม่ ละเอียดจึงถูกหักค่าบริการ หรืออาจมีลูกเล่นมากขึ้นไปอีกคือให้ไปอ่านรายละเอียดเงื่อนไขในการใช้บริการ บนเว็บไซต์ที่ระบุ

"ยอมรับว่าคอนเท้นต์โพรวายเดอร์ที่มีเจตนาไม่สุจริตก็มีไม่น้อย เพราะรายได้จากส่วนนี้ในแต่ละเดือนไม่น้อย"

ขณะที่ผู้ที่ถูกหักค่าบริการที่ไม่เต็มใจนั้นได้พาดพิงมาถึงตัวโอเปอร์ เรเตอร์ที่ให้บริการ 3 รายทั้ง เอไอเอส ดีแทคและทรูมูฟ เนื่องจากได้ประโยชน์จากส่วนนี้ แหล่งข่าวรายเดิมกล่าวว่าเรื่องประโยชน์ร่วมกันนั้นได้จริง แต่ผู้ให้บริการทั้ง 3 รายถือเป็นบริษัทใหญ่และจดทะเบียนอยู่ในตลาดหลักทรัพย์ หากเกิดเรื่องเหล่านี้ขึ้นมาย่อมไม่เป็นผลดีต่อภาพลักษณ์ของบริษัทและจะ กระทบต่อความเชื่อมั่นของลูกค้าที่ใช้บริการ

ทุกแห่งพยายามที่จะคัดเลือกคอนเท้นต์โพรวายเดอร์ เพื่อไม่ให้สร้างความรำคาญจนกระทบต่อฐานลูกค้าของบริษัท ทุกที่จะมีเงื่อนไขก่อนให้บริการว่า SMS ลักษณะใดทำได้หรือทำไม่ได้ แต่บางแห่งจะแจ้งรายละเอียดต่อโอเปอเรเตอร์ไม่ครบถ้วน อีกทั้งหมายเลข SMS บางครั้งก็มีการเหมากันไปหลายเบอร์ทำให้ยากต่อการตรวจสอบ

หากพบว่ามีคอนเท้นต์โพรวายเดอร์รายใดนำเอา SMS ของบริษัทไปใช้จนเกิดการร้องเรียนของผู้ใช้บริการ ก็จะยกเลิกการให้บริการกับคอนเท้นต์โพรวายเดอร์รายนั้น แต่คนเหล่านี้ก็มักจะไปตั้งบริษัทใหม่แล้วเข้ามาทำในลักษณะเดิมอีก

"รายการที่เป็นปัญหามากที่สุดคือการโหลดภาพเซ็กซี่ ที่จะมีเงื่อนไขตามมาหลังจากที่ได้สมัครเข้าไปใช้บริการ ตรงนี้เมื่อเกิดปัญหาขึ้นมากจึงหาผู้เสียหายที่จะฟ้องร้องคอนเท้นต์โพ รวายเดอร์ไม่ได้ เนื่องจากส่วนหนึ่งคืออาย อีกส่วนหนึ่งเห็นว่าเป็นเงินไม่เท่าไหร่"

เมื่อถามเรื่องการฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายนั้น เขากล่าวว่าทุกอย่างเกิดขึ้นจากการอ่านข้อมูลไม่ละเอียดของผู้ใช้บริการ ผู้ให้บริการเหล่านี้จะทำตามเงื่อนไขทางกฎหมายทุกอย่างเพื่อป้องกันปัญหา ฟ้องร้อง การแจ้งเงื่อนไขด้วยอักษรตัวเล็กมากก็เป็นช่องทางหนึ่ง หากแพ้ในทางคดีผู้ให้บริการก็เลือกที่จะชำระค่าเสียหายคืนเฉพาะรายที่ฟ้อง ร้องเท่านั้น

บอลโลกแค่บางราย

ในช่วงเทศกาลฟุตบอลโลกทุกครั้ง SMS จะมีปัญหาทุกครั้ง เมื่อพิจารณาจากปัญหาที่เกิดขึ้นกับ SMS บางหมายเลขที่ใช้ร่วมทายผลฟุตบอลโลก 2010 ยอมรับว่ามีปัญหาจริง ตรงนี้โอเปอเรเตอร์จึงได้เรียกคอนเท้นต์โพรวายเดอร์มาทำความเข้าใจกับผู้ เสียหายและดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้อง เนื่องจากในรายที่เกิดปัญหามีเรื่องของ SMS ที่ส่งไปยังโทรศัพท์ของผู้ร่วมทายผลหลายครั้งและคิดค่าบริการครั้งละ 3 บาทบวกภาษีมูลค่าเพิ่มอีก 0.21 บาท บางวันส่งมา 3 ครั้งผู้ที่ร่วมสนุกก็ต้องเสียเงิน 9.63 บาท

แต่บางค่ายก็ไม่คิดค่า SMS ที่ส่งให้ภายหลังจากการร่วมสนุก เพียงแต่เป็นข้อความที่กระตุ้นให้เจ้าของโทรศัพท์กดเข้าไปร่วมสนุกอีก

สบท.แนะร้องเรียน

สารี อ๋องสมหวัง กรรมการ สถาบันคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการโทรคมนาคม(สบท.) กล่าวว่า หากเกิดปัญหาเรื่อง SMS ที่ส่งมาหักเงินนั้นให้โทรไปยกเลิกได้ที่โอเปอเรเตอร์ต้นทาง ซึ่งต้องเสียค่าบริการถือว่าเป็นภาระของผู้บริโภค

ลักษณะที่เกิดขึ้นเข้าข่ายเป็นการทำสัญญาฝ่ายเดียว ในส่วนนี้ตัวโอเปอเรเตอร์ต้องเข้ามาช่วยแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น โดยหลักการแล้วเมื่อแจ้งยกเลิกการขอรับบริการต้องสามารถทำได้ทันที ไม่ใช่ต้องรอ 3-7 วันกว่ายกเลิกได้ ซึ่งในส่วนนี้อาจมี SMS เก็บเงินตามมาได้อีกในช่วงระยะเวลาดังกล่าว กรณีนี้สามารถส่งเรื่องร้องเรียนมาได้ที่ สบท.

แนะอุดช่องว่าง

แหล่งข่าวจากคอนเท้นต์โพรวายเดอร์รายหนึ่งกล่าวว่า รายได้ของการร่วมสนุกผ่าน SMS นั้นจะเป็นการแบ่งผลประโยชน์ระหว่างกัน โอเปอเรเตอร์ที่ให้บริการ 3 รายหลักจะได้ส่วนแบ่ง 50% ตัวคอนเท้นต์โพรวายเดอร์ได้ 25% และเจ้าของคอนเท้นต์ได้ 25% แต่ก็มีเจ้าของคอนเท้นต์บางรายเป็นคนเท้นต์โพรวายเดอร์ไปพร้อมๆ กัน ดังนั้น ส่วนแบ่งรายได้ของกลุ่มนี้ก็จะมากขึ้นเป็น 50:50 หรือบางรายทั้งเจ้าของคอนเท้นต์เป็นทั้งคอนเท้นต์โพรวายเดอร์และเป็นเจ้าของ โอเปอเรเตอร์ด้วยส่วนนี้ก็รับรายได้ทั้งหมด 100%

เขาให้คำแนะนำว่าเมื่อเกิดปัญหาเรื่องของ SMS หักเงินนั้นอันดับแรกคือการจดจำข้อความที่ส่งมา พร้อมทั้งหมายเลข SMS แล้วแจ้งกลับไปยังโอเปอเรเตอร์ต้นทาง หากไม่ต้องการเสียเงินค่าโทรยกเลิกก็ต้องไปที่ศูนย์ให้บริการเพื่อแจ้งยก เลิก หรืออาจแจ้งทางอินเทอร์เน็ตตามเว็บไซต์ดังๆ จะมีเจ้าหน้าที่ของโอเปอเรเตอร์คอยรับเรื่องและให้บริการยกเลิกอยู่

แต่ระยะเวลาก่อนการยกเลิก 3-7 วันนั้นยังเป็นช่องว่างอยู่ที่ช่วงดังกล่าวอาจมี SMS แบบหักเงินส่งเข้ามาอีก

โทรศัพท์มือถือแบบเติมเงินจะทราบเรื่อง SMS หักเงินได้ดีกว่าแบบจ่ายรายเดือน เนื่องจากสามารถเช็คยอดเงินคงเหลือได้ด้วยตัวเอง เช่น หลังจากที่รับ SMS เงินยังเหลือเท่าเดิมหรือถูกหักไป

เรื่องเหล่านี้ยังเป็นช่องว่างที่อาจมีคอนเท้นต์โพรวายเดอร์ที่ไม่สุจริต แอบแฝงมาหาประโยชน์จากเงินที่อยู่ในโทรศัพท์มือถือ ซึ่งภาครัฐควรเข้ามามีบทบาทในการควบคุมหรือกำกับดูแลให้มากกว่านี้ รวมถึงการเข้ามาคุ้มครองผู้ที่เสียประโยชน์จากการใช้บริการเหล่านี้โดยที่ ไม่เต็มใจ


ที่มา:  http://www.tci.or.th/general_detail.php?id=56#general